De Atheense erfenis

NOVEMBER 2014 [13]


De klassieke Atheense democratie
inspireert met name de afgelopen 15 jaar tot nadenken over en experimenteren met verschillende soorten debatfora bestaande uit ingelote burgers. [Op de afbeelding een lotingsmachine, klèrotèrion, die werd gebruikt om bij elke zitting leden voor de wetgevende ornganen te selecteren.]


DE WIJSHEID VAN DE BURGER
Door Paul Woodruff

De klassieke Grieken vonden expertise vaak verdacht. Zij waardeerden burgerwijsheid enorm en zij zagen ook dat expertise kon leiden tot hybris, onbeheerst gedrag dat uit arrogantie door succes voortkomt. Experts denken vaak dat zij het helemaal zonder burgerwijsheid kunnen klaren. Dat komt, doordat zij het goed kunnen stellen zonder burgerwijsheid, zolang zij binnen hun specialiteit kunnen blijven. Een zeekapitein zou wel dwaas zijn om de halfbakken meningen van zijn bemanning invloed op de navigatie te laten uitoefenen."


WILLEKEURIGE SELECTIE EN DEBATDEMOCRATIE

Door Yves Sintomer

Wat was de relatie tussen loting, verkiezing en beraadslaging in de Florentijnse Republiek? Die was heel speciaal en verschilde sterk zowel van de Atheense praktijken als die in de moderne democratieën. In de Attische stadstaat werden ambtelijke functies via willekeurige selectie en 10% van de belangrijkste posten via verkiezing toegewezen. In het Florentijnse systeem werden loting en verkiezing gecombineerd. Bovendien moeten we beseffen dat de betekenis van ‘verkiezing’ per historische periode en Cultuur verschilde. Moderne lezers zien verkiezingen als een procedure waarbij het gewone volk degenen die voor hen spreken en handelen kiezen.


DEMOCRATIE DOOR INLOTING IN MEERDERE LICHAMEN: Atheense lessen voor de moderne tijd   
Door Terryl G. Bouritius

Dit voorstel gebruikt meerdere lichamen, elk met een unieke kenmerken (zoals selectiemethode, en zittingstermijn) die optimaal passen bij hun taken. Het voorstel is bondig, een soort “referentiemodel” zoals architecten dat gebruiken. Bij toepassingen in de realiteit worden waarschijnlijk alleen bepaalde lichamen gebruikt. Zo kan, bijvoorbeeld, een stadsbestuur gebruik maken van de Rules Council, Review Panel en Policy Juries binnen een bepaald beleidsterrein, maar het Interest Panel, Agenda Council en Oversight Council binnen de bestaande gemeenteraad laten functioneren.


INHABITANTS CREATE AGENDA FOR AMERSFOORT <> INWONERS MAKEN AGENDA VOOR AMERSFOORT
By Jos Moerkamp


The day is coming to an end. The whole afternoon the participants were working on concretizing, proceeding from the six selected topics: from dreaming to thinking to doing. The participants get so inspired that the tea-break too couldn’t stop them. 'Don’t let seduce you to continue continuously', warned  Master of Ceremonies Harm van Dijk still. Now more than 300 new citizens, selected by lot pass along no less than 60 presentations. With the aid of the technique they select eventually ten out of the 60. Those make up the agenda for Amersfoort the next four years.



BOEKBESPREKING

Kritische bespreking van David van Rybroucks Tegen verkiezingen
door Roger Jacobs

Ook de herwaardering van de kiezer tot competente burger die in staat is redelijke beslissingen te nemen trok me aan. Voor een meer gefundeerd oordeel over de voor- en nadelen van de deliberatieve invalshoek ben ik te rade gaan bij meer geïnformeerde waarnemers uit mijn eigen (Belgisch - Vlaamse) ideologische omgeving. Ik beperk me daarbij tot drie kritische posities. [....] In de eerste plaats zijn er de verdedigers van de electorale representatie als het minst kwade stelsel. [....] Een andere kritiek wordt geuit door voorstanders van het conflictmodel in de democratie. [....] Ten derde de kritiek van de meest gezaghebbende Vlaamse politieke socioloog, de Leuvense emiritus hoogleraar Luc Huyse.