Het 'participatieve budget' in Porto Alegre

DECEMBER 2003 [4]



Sinds 1989 wordt er in de Zuid-Braziliaanse stad Porto Alegre (1.3 miljoen inwoners) geëxperimenteerd met het zogenaamde participatief budget, waarin stadsbewoners in wijk- en themavergaderingen bijeenkomen om hun wensen ten aanzien van de publieke voorzieningen te inventariseren. Een door deze vergaderingen gekozen districtsraad verdeelt het budget op grond daarvan over de wijken.



DE ARBEIDERSPARTIJ, DIRECTE DEMOCRATIE EN HET PARTICIPATIEVE BUDGET
door Roger Jacobs

"Verder wordt er op gewezen dat het Participatieve Budget een leerproces op gang zet, dat het politieke bewustzijn bevordert en dat de vorming van een onafhankelijke publieke opinie bevordert. Ook worden er open, pluralistische discussieruimten in het leven geroepen waaraan de hele bevolking kan deelnemen, inclusief de tegenstanders van het model."


VAN CLIňNTELISME TOT CO÷PERATIE:
Plaatselijk bestuur, beleidsdeelname en burgerinitiatief in Porto Alegre, BraziliŽ   
door Rebecca Abers

"Het uiteindelijk resultaat ging verder dan een louter electorale strategie en leidde tot een fundamentele transformatie van het politieke leven in Porto Alegre, toen wijkbewoners die vroeger als machteloze radertjes in de cliŽntelistische machine hadden gefunctioneerd nu actieve deelnemers in het openbare leven werden, georganiseerd in representatieve burgerorganen en mee deden in een open, transparant debat over de overheidspolitiek."


HET PARTICIPATIEVE BUDGET: EEN ORIGINELE VOORZIENING   
door Marion Gret & Yves Sintomer

"De volgende fase is de plenaire vergadering van alle bewonersgroepen van een bepaald district. Deze groepen zijn nu verzameld rond hun eisen en elke ingeschreven persoon noemt de naam van zijn groep bij het begin van de plenaire districtsvergadering. In de loop van die bijeenkomst wordt er een synthese gemaakt van de eisen op basis van de thematische prioriteiten die de microdistricten hebben vastgelegd."

BRAZILIE: LAND VAN EXTREME ONGELIJKHEDEN EN PATERNALISME: Schets van de socio-economische en politieke geschiedenis
door Roger Jacobs

"In de steden had er een dubbele ideologische evolutie plaats. Enerzijds nam het politieke bewustzijn van de lagere klassen door de steeds kapitalistischer wordende omgeving met rasse schreden toe. Zo ontstond onder meer in de sloppenwijken (favela's) een netwerk van gepolitiseerde wijkorganisaties sterk beïnvloed door militanten van de Arbeiderspartij en de Communistische Partij."




AGORA

MOGELIJKHEDEN EN BEPERKINGEN VAN HET PARTICIPATIEVE BUDGET
door Roger Jacobs

"Ook zou je kunnen stellen dat de woordvoerders van het Participatieve Budget representatiever zijn dan gekozen politici, omdat ze uit het volk zelf voortkomen (en daar ook blijven fungeren) en dikwijls - in sociaal opzicht - veel gelijkenis vertonen met de wijk- en buurtbewoners die hen naar voren geschoven hebben. Tenslotte is het ook zo dat de macht van de participatieve woordvoerders steeds tegengewerkt wordt door de macht van de gekozen instanties (burgemeester en gemeente≠raad), zodat ze nooit in staat zijn op eigen houtje 'verder' te gaan dan de maatschappij wil."


PARTICIPATIEF BUDGETTEREN OOK IN NEDERLAND ZINVOL
door Willem Bos (maart 2007)

"Het systeem van participatief budgetteren is geen wondermiddel. Het komt niet in de plaats van de strijd van oude en nieuwe sociale bewegingen, het is geen alternatief voor het opbouwen van bewegingen en levert geen blauwdruk voor een nieuwe maatschappij. Het is wel een interessante praktische uitwerking van het idee van directe democratie en een bijdrage aan het versterken van de positie van de burgers ten opzichte van het staatsapparaat."



IS PARTICIPATIEF BUDGET ALTERNATIEF VOOR REPRESENTATIEVE DEMOCRATIE?
door Marco van Duijn (maart 2007)

"De andersglobalisten van het eerste uur belichaamden een wereldburgerschap, waarin mensen zich niet meer laten opdelen in nationaliteiten en directe zeggenschap eisen over hun levens. Deze roep om zeggenschap klinkt ook door in het PB proces, alleen kan deze enkel binnen de door nationale elites vastgestelde marges worden verwezenlijkt."