De Wijken van Parijs

FEBRUARI 2003 [3]



REDACTIONEEL

In deze aflevering staan we stil bij een uniek historisch experiment met directe democratie in het Parijs tijdens de Franse Revolutie. Albert Soboul die als geen ander deze gebeurtenissen in kaart heeft gebracht zegt daar treffend over: lees verder >>


DE SANS-CULOTTEN EN HUN WIJKORGANEN IN REVOLUTIONAIR PARIJS
door Ronald de Vries

"Toch was er op kritieke momenten een aarzeling bij de militante sans-culotten om parlement en regering te passeren uit een bepaald gevoel van ontzag voor deze nationale instellingen. Deze belichaamden in hun ogen de eenheid van de nieuwe republiek op zodanige wijze, dat de eigen politieke aspiraties telkenmale bezweken voor het verraderlijke patriottisch sentiment."


SCHETS VOOR EEN BIJZONDER EN BINDEND MANDAAT               
Aan de Gevolmachtigden van het Volk in de Nationale Conventie
door Jean Varlet

"Gevolmachtigden van het volk .... Jullie zullen dit belangrijke artikel toevoegen aan de verklaring van de rechten van de mens: de soevereiniteit van het volk is het natuurlijke recht dat de burgers hebben om, in vergaderingen, rechtstreeks ambtenaren te kiezen, om zelf hun belangen te kunnen bespreken, om mandaten te kunnen opstellen voor hun afgevaardigden die in hun opdracht de wetten gaan maken, (........)"


JEAN VARLET ALS VERDEDIGER VAN DIRECTE DEMOCRATIE   
door Morris Slavin

"Theoretisch is het denkbaar, dat Varlets “dictatuur van de Rechten van de Mens” uitgevoerd had kunnen worden als de actieve militanten van de sans-culotterie een snelle politieke vorming hadden gekregen. Dit veronderstelt natuurlijk een steeds groeiende beweging die zich van de hoofdstad naar de 44.000 communes van Frankrijk had moeten uitbreiden."

DE VOLKSREGERING, OF OPRICHTINGSPLAN VOOR DE UNIVERSELE REPUBLIEK   
door John Oswald

"De natie komt in districten, territoriaal verbonden wijken ('cantons') of buurten, bijeen om besluiten te nemen; elk district heeft zijn marsveld waar het zich zal verzamelen uitgerust met haar wapens. De kwesties die bediscussieerd werden in de districtsvergaderingen ('assemblées primaires') zullen dan door de nationale vergadering voorgelegd worden aan het oordeel van het volk dat zich diezelfde dag verzameld heeft in haar districten."

JOHN OSWALD: DE EERSTE THEORETICUS VAN DE DIRECTE DEMOCRATIE?   
door Roger Jacobs

"In januari 1793 hielp Oswald de Britse Club oprichten in Parijs. De club bracht echter vooral gematigde republikeinen samen, mensen als Thomas Paine die als nationale afgevaardigde de fractie der Girondijnen vertegenwoordigde in de Nationale Conventie. Oswald kon niet op veel sympathie rekenen in deze kringen."




BOEKBESPREKING

SIMON SCHAMA'S KRONIEK VAN DE FRANSE REVOLUTIE    
door Morris Slavin

"Marat is niet de enige revolutionair die het misnoegen van Schama opwekt. Hij vindt Robespierre in dezelfde mate onaantrekkelijk, een Missionaris van de Deugd. Door Jean Baptiste Cloots (die zichzelf Anacharsis noemde) te omschrijven als bizar (p. 809) en behorend tot de gekken en misdadigers (p. 802) van de linkerzijde, maakt Schama een grote fout."